Kilka lat temu, dokładnie w 2023/24 r., przez amerykański rynek przeszła fala braków jaj w sklepach, a po niej przyszła kolejna fala podwyżek cen jaj. Sprawa wydająca się z pozoru błahą stała się w krótkim czasie poważnym wydarzeniem nie tylko rynkowym, ale także politycznym.

Brak jaj i wysoka ich cena sprzedaży była jednym z ważniejszych wątków trwającej wtedy w 2024 r. prezydenckiej kampanii wyborczej. Jaja bowiem stanowią dla bardzo wielu milionów Amerykanów wręcz kultowy i od wielu lat tradycyjny posiłek w czasie porannego śniadania. A ponadto wzrost ceny zakupu jaj został potraktowany jako wyraźny wskaźnik wzrostu kosztów żywności, a tym samym kosztów życia w USA.

Po nieco bliższym przyjrzeniu się sposobom zachowania się konsumentów w marketach okazało się, że Amerykanie nieoczekiwanie poszukiwali na sklepowych półkach głównie jaj z bezklatkowego chowu kur, inaczej mówiąc – z chowu alternatywnego. Jaja od kur z chowu klatkowego cieszyły się mniejszym zainteresowaniem, można je było bez większych kłopotów nabyć, a ich cena nawet niewiele wzrosła.

Panika dodatkowo podkręcała jajowy problem – głównie poprzez medialne spekulacje – doprowadzając w końcu do ograniczenia przez markety jednorazowej ilości sprzedawanych jaj (najwyżej dwa tuziny przy jednym zakupie!).

Po kilku latach dochodzenia prokuratura w Nowym Jorku wspierana głosami koalicji 17 stanów (Nowy Jork, Arizona, Kalifornia, Kolorado, Connecticut, Floryda, Hawaje, Iowa, Maryland, Minnesota, Karolina Północna, Ohio, Pensylwania, Teksas, Utah, Vermont i Wisconsin) postawiła akt oskarżenia przeciwko trzem znaczącym firmom-producentom jaj w USA: Cal-Maine Foods, Versova i Hickman’s Egg Ranch twierdząc, że firmy te wykorzystując trudną sytuację producentów jaj (wielomilionowe uboje kur niosek z powodu zakażenia wirusami gryp ptaków i spadek produkcji z tego powodu) zawarły nieformalne porozumienie i bezpodstawnie podniosły cenę sprzedaży jaj.

Zebrane przez prokuraturę dowody, przedstawione przez prokurator generalną stanu Nowy Jork Letitię James, były na tyle mocne, że przedstawiciele trzech firm zgodzili się z zarzutami i zawarli porozumienie, w ramach którego zostali zobowiązani do bezpłatnego przekazania do Banków Żywności 53 mln jaj, wypłatę 3,3 mln dolarów na rzecz stanów poszkodowanych w wyniku domniemanego porozumienia cenowego oraz zmiany swoich praktyk operacyjnych tak, aby ograniczyć ryzyko podobnych naruszeń w przyszłości.